lipiec 2019 Na ścianie budynku Pawilonu Józefa Czapskiego (oczywiście w Krakowie) w sobotnie wieczory, gdy dzień chyli się ku zachodowi są wyświetlane filmy francuskie. O związkach malarza z Francją nie ma sensu wspominać… Wystarczy powiedzieć tylko to, że mieszkał w niej dłużej niż w Polsce. Czapski chodził do kina, wspomina o tym w dzienniku, w […]
1934 rok. „Jednego z tych dni zaprosiłam po południu kilkanaście osób specjalnie z myślą o Brunonie – więc jego entuzjastów: Błeszyńskiego, Brucza, Wata, Czapskiego, Rudnickiego, Boguszewską, Kornackiego. Był też Karol Szymanowski, któremu niedawno umarł brat, i Tarnowski, Irzykowski, Halinka i Gojawiczyńska (też przynosząca mi chlubę, chociaż gatunkowo dalsza, podobnie jak Choromański)”. Zofia Nałkowska, Dzienniki V 1930–1939. Część 1 (1930–1934), opracowanie, […]
Jakie są związki Józefa Czapskiego z Francją? To temat rzeka. Kapiści, bal nad Sekwaną, przyjaźnie z francuskimi artystami, pisarzami. Zapisy w dzienniku ukazujące miejsca związane z Francją, mnóstwo obrazów pokazujących bary, ulice, ale przede wszystkim ludzi… Można mówić i mówić… Obrazy polskiego malarza w kolekcji rządowej Francji. Frédéric de TOUCHET Konsul Generalny Republiki Francuskiej w […]
„Już o pierwszej książce chciałem Panu napisać, bardzo ją przeżyłem – ta zdaje mi się ostrzejsza”. To fragment z listu Józefa Czapskiego do Leo Lipskiego (z sierpnia 1970 roku), w którym malarz zachwyca się jego mikropowieścią Piotruś i nawiązuje do wcześniejszej książki, czyli do Dnia i nocy. Odmienne zdanie o Piotrusiu miał Andrzej Bobkowski, który […]
Przycisk do papieru Józefy hr. Hutten-Czapskiej zrobiony z malachitu z elementami srebra złoconego o wymiarach 4,3 x 7 x 1 cm był licytowany na aukcji w Domu Aukcyjnym Rempex. Datowany jest on na przełom XIX/XX wieku. Cena wywoławcza 1000 zł. To owalna płytka malachitu oprawiona w złoconą blaszkę srebrną; pośrodku grawerowany monogram wiązany: „JLC” pod […]
Uczyć się od Jerzego Stempowskiego, jakże on umie odsuwać od siebie, nie widzieć tandenty, książek, obrazów, które mu nie pachną. Józef Czapski Początek znajomości z Jerzym Stempowskim miał miejsce w międzywojennej Warszawie, kiedy to Czapski szukał w różnych miejscach pieniędzy, które pozwoliłyby grupie kapistów wyjechać do Paryża. Dimitrij Władimirowicz Fiłosofow (1872-1940) skierował go wówczas do niego, który […]
W zbiorach Muzeum Górnośląskiego znajduje się jeden obraz: Kwiaty w czarnym flakonie. Na co dzień niestety nie jest eksponowany. Obraz wg informacji uzyskanych z Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu jest z 1936 r. Dzieło zostało zakupione przez muzeum. Ostatnio był pokazywany od 11 czerwca do 14 lipca 2019 roku. Oprowadzanie z kuratorem Urszulą Mikoś odbędzie się 23 czerwca […]
Kwiaty. To jeden z ulubionych motywów w malarstwie Czapskiego. A anemony to kwiaty, które często uwieczniał na płótnach. Tym razem olej, płótno o wymiarach: 41,2 x 33,3 cm, sygnowane w lewym dolnym rogu, mało czytelnie: J. CZAPSKI. 54. Na odwrocie: – na płótnie lewy górny róg pieczątka: COLLECTION THERRY GAUDRY | Artiste peintre | MOUROUX – […]
Czapski pisał w latach sześćdziesiątych: „Co w Mironie zaraz mnie do niego przekonało, to jego twarz i oczy. Czy czuję naprawdę jego poezję – nie wiem. (…) Jego uwaga głęboka (…) i ta pewność, że mówi się z człowiekiem jakąś władzę, jakąś samoistność w sobie mającym”. Ludwik Hering- przyjaciel malarza pisał o młodym poecie do Czapskiego, do […]
„(…) latanie jest jak kobieta i jeśli się ją kocha, to wtedy boisz się, że nie jesteś dosyć dobry dla niej i że nie starczy ci życia, aby się nią nacieszyć. Ale to czujesz tylko wtedy, jak naprawdę kochasz, bo nie obchodzi cię przecież, co powie czy pomyśli o tobie dziwka, z którą gdzieś tam […]
Ulica Sobieskiego 6 w Krakowie. Tutaj w latach sześćdziesiątych mieszkała siostra Lecha Piwowara, Barbara. „Brat Pani był jednym z bardzo bardzo rzadkich przyjaciół moich pierwszej i najcięższej doby Starobielskiej – którego pasje artystyczne intelektualne społeczne były mi tak bliskie. Widywaliśmy się rzadko mieszkając w innych barakach – ale zawsze bardzo serdecznie i blisko” – pisał […]
Autorkę Nocy i dni poznał Czapski w Warszawie w październiku 1927 roku, kiedy to Dimitr Fiłosofow – przyjaciel jeszcze z czasów poszukiwań jeńców polskich w Petersburgu po I wojnie – przyprowadził rodzeństwo Czapskich do Dąbrowskiej. W opublikowanych dotąd zapiskach Józefa Czapskiego nie spotkałam opisu dotyczącego pierwszych chwil tej znajomości. Dzięki notatkom Marii Dąbrowskiej, które ukazały […]
5 czerwca 2019 r. (środa) o godz. 16.00 na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, ul. Gołębia 16, sala 42, oczywiście w Krakowie odbędzie się panel dyskusyjny, w którym – oprócz autorów referatów zamieszczonych w książce „Granit i tęcza. Dzieła i osobowość Józefa Czapskiego”– w dyskusji wezmą udział: Krystyna Zachwatowicz-Wajda, Adam Zagajewski, Magdalena Popiel, Elżbieta Skoczek (wydawca www.jozefczapski.pl), […]
Niewielka książeczka, skromna okładka, biała. W środku czarno-białe zdjęcie uśmiechniętego Józefa Czapskiego, malarza, który ma już około 90 lat. W środku listy odczytane, ale także kilka reprodukcji, by czytelnik mógł spotkać się z formą graficzną, gdzie w tekst – trudny do odczytania – wplecione są małe szkice, które pokazują odbiorcy to, nad czym wówczas ślepnący […]
Pałac w Kurozwękach (woj. świętokrzyskie) to wspaniałe miejsce niedaleko od Krakowa, bo autem można tam dojechać w dwie godziny. Dla miłośników twórczości Czapskiego to adres obowiązkowy. W przestrzeniach odnowionego budynku mieści się Galeria obrazów. Kolekcja Michała Popiela de Boisgelin liczy 23 obrazy Czapskiego, są tam także pamiątki: pędzle malarza, listy do Gilla de Boisgelin. Prof. […]
Anna Sobolewska z Paryża: Spotkanie z Murielle Gagnebin zostało połączone z prezentacją jej nowej książki, poświęconej polskiemu malarzowi Józefowi Czapskiemu. Odbyło się godzinach w wieczornych 12 marca 2019 roku w stacji naukowej Polskiej Akademii Nauk w Paryżu przy 74, rue Lauriston. W debacie wzięli udział: Cécile Croce parająca się filozofią sztuki i psychoanalizą, historyk sztuki […]
Konstanty Jeleński Eseista, tłumacz, krytyk i publicysta związany z paryską Kulturą. Wypromował Miłosza i Gombrowicza na tzw. Zachodzie, w czasie, kiedy żelazna kurtyna oddzielała Polskę od reszty świata. Skąd jego fascynacja tymi pisarzami? W wywiadzie udzielonym Marii Wiernikowskiej, Konstanty Jeleński zdradził, że w przypadku Gombrowicza to było zaangażowanie w pewnym sensie osobiste. Przeczytał Ferdydurke, gdy miał 15 […]
Josif Brodski w Sztuce dystansu pisał: Jeżeli dokonywaliśmy wyborów moralnych, opierały się one nie tyle na otaczającej nas rzeczywistości, ile na wzorcach moralnych zaczerpniętych z literatury. Czytaliśmy chciwie i stawaliśmy się zależni od tego, cośmy czytali. Książki, może dla formalnego elementu nieodwracalności, miały nad nami władzę wręcz absolutną. Dickens był bardziej realny niż Stalin czy […]
W najnowszym numerze kwartalnika KONTEKSTY (nr 3/322) z roku 2018 pojawiły się w druku (po raz pierwszy) fragmenty z trzech tomów dziennika z lat 1942-1943. Szkoda, że zajmują one zaledwie 7 stron w kwartalniku. Wyboru dokonał (z odczytanych przez Janusza i Marię Nowak rękopisów) Mikołaj Nowak-Rogoziński. Janusz S. Nowak – historyk-archiwista, starszy kustosz w Muzeum […]
Nie jest oznaczony w Petersburgu szlak Józefa Czapskiego, to oczywiste. Dzięki wsparciu Instytutu Polskiego w Petersburgu oraz możliwości uczestniczenia w grancie związanym z projektem prowadzonym przez Piotra Mitznera (W poszukiwaniu misji emigracji. Polsko-rosyjskie kontakty literackie 1919-1989) Tatiana Kosinowa opisała szczegółowo miejsca, w których bywał malarz. Czapski mieszkał (z przerwami) w Petersburgu w latach 1912-1919. To miasto […]
Gustaw Herling–Grudziński poznał Józefa Czapskiego w Campobasso na krótko przed bitwą pod Monte Casino, „chyba w kwietniu 1944 r. „. Nie pamięta, jak doszło do tego spotkania, lecz żywo w pamięci zachował wieczorny spacer z nim po ciemnych ulicach zaciemnionego miasta. Oprócz myśli wymienianych o nadchodzącej bitwie, rozmawiali o swoich przeżyciach wyniesionych z „nieludzkiej ziemi”. Połączyły […]
W Stanach Zjednoczonych w najważniejszej amerykańskiej serii wydawniczej „New York Review of Book” w styczniu 2019 r. ukazała się po angielsku opowieść o Józefie Czapskim pióra Erica Karpelesa. W marcu 2019 roku ukazało się polskie tłumaczenie książki pt. „Prawie nic. Józef Czapski. Biografia malarza” wydane przez Oficynę Literacką Noir sur Blanc. Pojawienie się w języku angielskim […]
4 kwietnia 2019 roku do Warszawy przyjeżdża Murielle Gagnebin, autorka książki o malarstwie Józefa Czapskiego „Czapski. Peintre du quotidien”. W Instytucie Francuskim, w Mediatece, przy ul. Widok 12 o godz. 18.00 wygłosi wykład: „Aktualność malarstwa Józefa Czapskiego”. Autorka przygotowała bogatą prezentację nieznanych obrazów. Pierre Lévy, Ambasador Francji w Polsce będzie gościł prof. Murielle Gagnebin, 5 […]
Murielle Gagnebin przyjeżdża do Polski w kwietniu 2019 r. Choć zwiedziła cały świat, będzie to jej pierwsza wizyta w kraju jej przyjaciela, malarza Józefa Czapskiego. I o tej przyjaźni, o pracy nad jej pierwszą książką o jego malarstwie „Czapski La main et l’espace”, która została wydana w 1974 r. w wydawnictwie L’Age d’Homme – w […]
