Zmarła Katarzyna Skansberg

katarzyna-skansberg Witkacy

Zmarła Katarzyna Skansberg (1943-2026)  – reżyserka teatralna, tłumaczka. Mieszkała w Paryżu.

W 2022 roku napisała do katalogu wystawy „Józef Czapski. Dzieła z kolekcji prywatnych”  wspomnienie o  artyście. W latach 70. XX wieku z polecenia malarza poznała Catherine Djurklou, przyjaciółkę Czapskiego i mieszkała u niej przez miesiąc.

Józef Czapski i Katarzyna Skansberg ( lata 80. XX wieku). Sailly.

Urodziła się 25 listopada 1943 roku w Warszawie.  Jej ojcem był Bronisław Roman Sieczka, a matką Wanda (z domu Gawlińska). W latach 1963-1969 studiowała na Wydziale Filologii Polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. W 1969 roku zagrała epizodyczną rolę (pielęgniarki w szpitalu) w filmie  kryminalnym  „Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię”  w reżyserii Janusza Majewskiego. Pracowała także w redakcji programu telewizyjnego „Pegaz”.

janusz majewski kadr z film, katarzyna skansberg

Kadr z filmu ZBRODNIARZ, KTÓRY UKRADŁ ZBRODNIĘ 1969 (reż. Janusz Majewski). W roli pielęgniarki Katarzyna Skansberg (wtedy Wiesława używająca zawsze imienia Katarzyna Sieczka), scena od 3 min.: 38 sekund

Naukę  kontynuowała w latach 1970-1978 w Szwecji i Francji:

1970-1976 – w Instytucie Wiedzy o Teatrze i Filmie na Uniwersytecie w Sztokholmie  (dyplom: praca o teatrze dla dzieci we Francji) oraz w latach 1974-1978 w Instytucie Wiedzy o Teatrze na paryskiej Sorbonie . Brała udział w seminarium doktoranckim. Uzyskała Dyplom  DEA w 1978 r. , praca na temat „Wesela” Wyspiańskiego.

W lecie 1975 roku  uczyła się w École internationale de théâtre Jacques Lecoq  w Paryżu (m.in. Kurs  maski i mimu,  kurs praktyczny teatru dla dzieci ). W lecie 1977 roku odbyła praktykę teatralną podczas Festiwalu w Awinionie (opracowanie tekstu i realizacja sztuki dla dzieci).

Praca tłumaczki i reżysera teatralnego

Od listopada 1976 do lutego 1977 roku  jako asystentka reżysera podjęła współpracę dramaturgiczną z teatrem dla dzieci  „La Pomme Verte” (Paryż).

W roku 1979  przetłumaczyła sztukę Stanisława I. Witkiewicza pt. „Kurka wodna” ( La Poule d’Eau)  i pracowała przy niej  jako asystentka reżysera Philippe’a  Adrien’a w Théâtre de la Commune d’Aubervilliers – Centre Dramatique National (od listopada 1979 roku do stycznia 1980 roku).

Od grudnia 1981 roku do października 1983 roku pracowała w  paryskim Teatrze Narodowym Chaillot jako kierownik literacki  współpracując ściśle z reżyserem Antoine Vittez’em, zaś od października 1983 do lutego 1984 roku jako jego asystentka (reżysera Antoine  Vitteza).

Pracowała jako tłumaczka i publikowała w prasie literackiej (francuskiej i szwedzkiej).  Przetłumaczyła na francuski sztukę Mrożka (Le Contrat [Kontrakt], Lausanne: L’Age d’Homme, 1988), prozę Andrzeja Szczypiorskiego (Nuit, jour et nuit Paryż , Wydawca. Liana Lévi | 1994 i Autoportrait avec femme [Autoportret z kobietą], Paryż, Wydawca: Liana Levi, 1996.) , poezję Herberta, Miłosza, Szymborskiej, Mirona Białoszewskiego, Ewy Lipskiej, Stanisława Barańczaka,  Józefa Czechowicza J. Liberta, Broniewskiego, ks. Jana Twardowskiego opublikowane w m.in. we francuskim kwartalniku literacko-społecznym „Lettre Internationale” ( założonym w 1984 roku, w  Paryżu przez czeskiego pisarza i uczonego Antonína Jaroslava Liehma) oraz w wydawnictwie Noir sur Blanc (m.in.  w „Panorama de la littérature polonaise du XXe siècle. I, Poésie – Panorama de la littérature polonaise du XXe siècle. Poésie I & II. En deux volumes.” ).

Na język szwedzki przetłumaczyła „Dziady”  (I i III część)  Adama Mickiewicza, które zostały zrealizowane w Szwedzkim Radio w maju 1991 roku.

Z języka szwedzkiego na język polski przetłumaczyła m.in.

Agneta Elers-Jarleman  – „Koty”  musical dla dzieci   i wyreżyserowała go  dla Teatru Guliwer w Warszawie pt. „Koty, czyli koci miausical”.
premiera 18 grudnia 1999, Teatr Lalek Guliwer, Warszawa
reżyseria: Skansberg Katarzyna
przekład: Skansberg Katarzyna
scenariusz: Skansberg Katarzyna
choreografia: Urbański Karol
scenografia: Kamler Krystyna
muzyka : Edander Gunnar, Hellsing Lennart (piosenki)
Obsada:  Śnieżka – Pejko Elżbieta; Serdelka – Brzozowska-Ożarowska Katarzyna ;  Bartek – Poniński Jacek ;  Marmeladek – Kiss Jacek, Palczewski Krzysztof
Opracowanie muzyczne: Marzec Krzysztof

Tove Jansson  „Trzy opowieści z Doliny Muminów” . Wyreżyserowała spektakl dla dzieci w Teatrze Dramatycznym w Białymstoku. Premiera w Teatrze Dramatycznym 21 października 2007 .

Ulf Stark ” Mały Asmodeusz” . Książka została wydana  w wydawnictwie Media Rodzina (Poznań 2011)  z pięknymi ilustracjami Józefa Wilkonia.

Z języka szwedzkiego na francuski przetłumaczyła m.in.

1990 :  De Lars Kleberg, La chute des étoiles,  tryptique, wydawca:  Christian Bourgois w serii Littérature étrangère.

2010:  Juris Kronbergs  Loup Borgne: Wilk i Wilczyca [po francusku], przekład szwedzki Katarzyny Skansberg. (Paryż: Buchet/Castle). 2010: Loup Borgne: Vilks vienacis / Varg enögd [franču valodā], traduit du suédois par Katarzyna Skansberg. (Paris : Buchet/Chastel)

Katarzyna Skansberg w 1991 roku prowadziła rozmowy z Polakami dla Radia Szwedzkiego. Wówczas rozmawiała m.in. z Jerzym Grzegorzewskim, prof. Jackiem Woźniakowskim.   Na prośbę Maryli Zielińskiej, która przygotowała biografię Jerzego Grzegorzewskiego  (pt. To. Biografia Jerzego Grzegorzewskiego, t. 1–2, Warszawa 2023) Katarzyna Skansberg spisała wywiad, który wówczas przeprowadziła z reżyserem i tę nieautoryzowaną rozmowę opublikowano w „Raptularzu”   Mentalność posttotalitarna

Powierzone jej archiwum (dokumenty zgromadzone przez Włodzimierza Mizgiera-Chojnackiego), dotyczące działalności polskiego ruch oporu we Francji przekazała do Instytutu Pamięci Narodowej (sygn. IPN BU 3609).

„7 grudnia 1939 r. Mizgier-Chojnacki skierował do dowódcy Polskich Sił Powietrznych (PSP) we Francji gen. bryg. Józefa Zająca pismo, w którym przedstawił plan utworzenia ośrodka spadochronowego w Avignonie, gdzie można byłoby organizować oddziały desantowo-spadochronowe o charakterze dywersyjnym i wywiadowczym”. (źródło informacji: Krzysztof A. Tochmann, Cichociemni 1941-1945. W 80. rocznicę pierwszego skoku bojowego do Polski, IPN Rzeszów 2021).

O autorze /


Urodziła się w Nowej Dębie. Studiowała w Krakowie, na Uniwersytecie Jagiellońskim; studia podyplomowe z zarządzania projektami na Akademii Górniczo-Hutniczej. Autorka od wielu lat zajmuje się twórczością Józefa Czapskiego: przegląda archiwa, odczytuje dzienniki i zbiera informacje o dziełach malarza (projekt: Catalogue raisonné dzieł Józefa Czapskiego), nagrywa rozmowy z tymi, którzy znali autora "Na nieludzkiej ziemi". Powołała w 2017 roku Festiwal Józefa Czapskiego (jest jego dyrektorem) . Odbyły się już dwie edycje festiwalu (2017 i 2020 rok). Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Literatura 2020, Animacja kulturalna 2026). Kuratorka wystawy "Józef Czapski en France. Œuvres des collections privées", 2020. - projekt zrealizowany w ramach programu "Kulturalne pomosty", 2020. Kuratorka wystawy "Józef Czapski dzieła z kolekcji prywatnych, Kordegarda, Galeria Narodowego Centrum Kultury, od 28.04.2022 - 6.06.2022. Kuratorka wystawy w nowej Galerii Józefa Czapskiego w Pałacu w Kurozwękach "Józef Czapski. Dzieła z kolekcji Markiza Michaela Popiela de Boisgelin", 2023. Copyright 2016 - 2025 - Ela Skoczek / Materiały umieszczone na stronie są chronione prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie tylko za zgodą autora.

Artykuły powiązane

O pisaniu biografii

"(...) starałam się docierać do istoty rzeczy każdego zagadnienia w przekonaniu, że zbliżanie się do prawdy i jawność są wymowniejsze i moralniejsze od przemilczeń, legend i niedomówień.


Ludźmi jesteśmy i tylko ludźmi ułomnymi choćby nas inni brali za aniołów - pisał Mickiewicz do przyjaciół – cytując Naśladowanie.

Maria Czapska, Szkice Mickiewiczowskie, Wstęp

Kontakt

Zapraszamy do kontaktu z redakcją